نقشه تورم ایران

بررسی داده‌های مرکز آمار ایران نشان می‌دهد برخی استان‌های کشور طی بیش از یک دهه گذشته، بسیار بیشتر از سایر مناطق با تورم‌های بالاتر از میانگین کشور مواجه بوده‌اند. آمارها نشان می‌دهد از فروردین ۱۳۹۱ تا خرداد ۱۴۰۵، چند استان در بیش از نیمی از ماه‌ها تورمی بالاتر از تورم کل کشور را تجربه کرده‌اند. موضوعی که از شکاف‌های منطقه‌ای در روند افزایش قیمت‌ها حکایت دارد.
تورم در اقتصاد ایران با یک عدد ملی سنجیده می‌شود، اما واقعیت این است که همه استان‌ها تورم یکسانی را تجربه نمی‌کنند. بررسی داده‌های مرکز آمار ایران نشان می‌دهد در طول سال‌های گذشته، برخی استان‌ها بارها تورمی بالاتر از متوسط کشور داشته‌اند و برخی دیگر اغلب پایین‌تر از میانگین ملی قرار گرفته‌اند. این بررسی در دو شاخص «تورم نقطه به نقطه» و «تورم سالانه» انجام شده و تصویری متفاوت از جغرافیای تورم در ایران ارائه می‌دهد.
تورم نقطه به نقطه؛ کدام استان‌ها بیشتر از کشور تورم داشتند؟
بررسی تورم نقطه به نقطه از فروردین ۱۳۹۱ تا خرداد ۱۴۰۵ که معادل ۱۷۱ ماه است، نشان می‌دهد استان چهارمحال و بختیاری با ثبت ۱۴۲ بار تورم بالاتر از میانگین کشور، در صدر استان‌های تورمی قرار گرفته است. همچنین، این استان بالاترین تورم خود را در این دوره در خرداد امسال با ۱۰۳.۱ درصد تجربه کرده است. پس از این استان، لرستان با ۱۳۶ بار، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی هر کدام با ۱۲۹ بار، هرمزگان با ۱۲۸ دفعه، خراسان شمالی و گلستان هر کدام با ۱۲۶ دفعه و کهگیلویه و بویراحمد با ۱۲۰ بار قرار دارند.
در مقابل، در این ۱۷۱ ماه که داده‌های سری زمانی تورم استان‌ها ثبت شده، سمنان با ۵۶ بار، گیلان با ۶۴ بار، قم با ۶۵ بار، تهران با ۶۷ بار و بوشهر با ۶۹ بار کمترین تعداد دفعات دارای تورم بالاتر از کشور را ثبت کرده‌اند.
تورم سالانه؛ الگوی مشابه در استان‌ها
بررسی تورم سالانه از اسفند ۱۳۹۱ تا خرداد ۱۴۰۵ نیز تا حد زیادی همان الگوی تورم نقطه به نقطه را تأیید می‌کند. چهارمحال و بختیاری با ۱۴۲ بار، لرستان با ۱۳۶ بار، آذربایجان غربی با ۱۲۹ بار و خراسان شمالی با ۱۲۹ بار بیشترین دفعات ثبت تورم سالانه بالاتر از میانگین کشور را داشته‌اند. در مقابل، استان سمنان با ۵۱ بار، زنجان با ۵۰ بار، خوزستان با ۵۶ بار، قم با ۶۱ بار، گیلان با ۶۲ بار و تهران با ۶۳ بار کمترین فاصله مثبت را با تورم کشور ثبت کرده‌اند.
داده‌ها نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از استان‌هایی که بیشترین دفعات تورم بالاتر از کشور را ثبت کرده‌اند در مناطق غربی، شمال غربی و برخی استان‌های کم‌برخوردار قرار دارند. حضور مداوم استان‌هایی مانند چهارمحال و بختیاری، لرستان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، خراسان شمالی و کهگیلویه و بویراحمد در صدر جدول نشان می‌دهد فشار تورمی در این مناطق طی سال‌های اخیر شدیدتر از میانگین کشور بوده است. از سوی دیگر، استان‌هایی مانند تهران، سمنان، قم و گیلان در اغلب دوره‌ها تورمی پایین‌تر از متوسط کشور را تجربه کرده‌اند.
چرا تفاوت تورم استان‌ها اهمیت دارد؟
تورم استانی نشان می‌دهد افزایش قیمت‌ها در سراسر کشور به شکل یکسان توزیع نشده است. تفاوت در ساختار مصرف خانوارها، سهم کالاهای خوراکی در سبد هزینه، هزینه حمل‌ونقل، درآمد خانوارها و ویژگی‌های اقتصادی هر منطقه می‌تواند موجب شود یک استان تورمی بالاتر یا پایین‌تر از میانگین کشور را تجربه کند. . به گزارش اکو ایران به همین دلیل، بررسی آمار تورم استان‌ها می‌تواند تصویر دقیق‌تری از فشار معیشتی خانوارها در مناطق مختلف کشور ارائه دهد. موضوعی که نشان می‌دهد جغرافیای تورم در ایران بسیار ناهمگن‌تر از آن چیزی است که تنها با مشاهده نرخ تورم کل کشور می‌توان دریافت.